Περισσότερα βίντεο εδω

ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ (Χαμηλό ανάστημα)

Αστερούλα Καϊμάρα - Παπαθονασίου
Αναπληρώτρια Διευθύντρια Ενδοκρινολογικού Τμήματος Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού»

Πολύ συχνά οι γονείς και το παιδί ανη­συχούν για το εάν το ανάστημα είναι φυσιολογικό ή εάν το παιδί παρουσιάζει κα­θυστέρηση στην ανάπτυξη του.
Ο παιδίατρος πρέπει επομένως να διαπιστώ­σει εάν το παιδί έχει φυσιολογικό ανάστημα ή εάν πράγματι παρουσιάζει κάποια διαταραχή της αύξησης.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ακριβής μέτρηση του ύψους (ή του μήκους).

Το παιδί τοποθετείται σωστά στο αναστη-μόμετρο (χωρίς παπούτσια, με ίσιο κορμό, πιέζουμε ελαφρά κάτω από τις μαστοειδείς αποφύσεις για να τεντωθεί ο αυχένας και τοποθετούμε τον βραχίονα του μέτρου, ώστε το αυτί και το μάτι να βρίσκονται σε οριζόντια γραμμή]. Τα μικρά παιδιά κάτω των 2 ετών ή όσα δεν μπορούν να σταθούν σωστά πρέπει να μετρώνται ύπτια -ξαπλωμένα (μήκος).

Τα σωματομετρικά στοιχεία (ύφος, Βάρος, περίμετρος κεφαλής) θα πρέπει να γράφο­νται στο βιβλιάριο υγείας σε κάθε επίσκεψη στον παιδίατρο. Εαν υπάρχουν σημειωμένες μετρήσεις, πρέπει να τοποθετούνται στις κα­μπύλες αύξησης ύψους και Βάρους (τα δια­γράμματα με τις εκατοστιαίες θέσεις).

Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχουν σωστές μετρήσεις, διότι από τις μετρήσεις που απέ­χουν 6 μήνες μεταξύ τους μπορούμε να υπο­λογίσουμε τον ετήσιο ρυθμό αύξησης (Ε.Ρ.Α) ή ταχύτητα αύξησης και να συμπεράνουμε εάν η ανάπτυξη του παιδιού είναι φυσιολογι­κή ή διαταραγμένη.

Ο ρυθμός αύξησης διαφέρει ανάλογα με την ηλικία:

1)   στην διάρκεια της εμβρυϊκής ζωής είναι ταχύτατος (περίπου 10 εκατοστά τον μήνα μέχρι τον πέμπτο μήνα και λίγο ελαττωμέ­νος μέχρι την γέννηση)
2)   στη διάρκεια του πρώτου χρόνου είναι 24 εκατοστά, του δεύτερου χρόνου 12 εκατο­στά και του τρίτου χρόνο 8 εκατοστά
3)στην παιδική ηλικία: από τον 4ο έως 7ο χρόνο είναι 6-7 εκατοστά και από 7 ετών έως την αρχή της εφηβείας 5- 6 εκατοστά
4)   πριν την έναρξη της εφηβείας έχουμε τον χαμηλότερο ρυθμό (έως και 3 εκατοστά)
5)   στην εφηβεία παρατηρείται απότομη επι­τάχυνση και στα δύο φύλα (εφηβικό άλμα ύψους - growth spurt) στα μεν κορίτσια αμέσως μόλις αρχίσει η διόγκωση στή­θους, στα δε αγόρια 2 χρόνια αργότερα.

Το ύψος και ο ετήσιος ρυθμός αύξησης εκ­φράζονται σαν εκατοστιαίες θέσεις (ή σταθε­ρές αποκλίσεις από το φυσιολογικό) και μας δίνουν την δυνατότητα να αξιολογήσουμε την αύξηση του παιδιού συγκρίνοντας με αντί­στοιχα φυσιολογικών παιδιών της ίδιας ηλικί­ας και φύλου. Εαν ένα παιδί παρουσιάζει ΕΡΑ συνεχώς στην 25η ε.θ ή χαμηλότερες τότε η καμπύλη ύψους θα αποκλίνει προς τα κάτω. Στα πρόωρα θα πρέπει να διορθώνεται το μή­κος μέχρι τους 40 μήνες ανάλογα με την ηλικία κυήσεως .Επίσης το γενετικό ανάστημα (target height, ΤΗ) το οποίο υπολογίζεται με βάση το ύψος του πατέρα και της μητέρας,πρέπει πά­ντα να λαμβάνεται υπ'όψιν.

Σημαντικές πληροφορίες για την εξέλιξη της ανάπτυξης δίνουν το ιστορικό κυήσεως, το ατομικό αναμνηστικό του παιδιού καθώς και οι συνθήκες του περιβάλλοντος στο οποίο με­γαλώνει. Η διάγνωση Βασίζεται στη λήψη λε­πτομερούς ιστορικού, την προσεκτική κλινική εξέταση κατά συστήματα και την καταγραφή των σωματομετρικών στοιχείων στα δια­γράμματα καθώς και σε εκτίμηση της οστικής ηλικίας και ενδεχομένως βασικών εργαστη­ριακών εξετάσεων.

Καθυστέρηση της αύξησης υπάρχει όταν:
1) το ύψος είναι <3η ΕΘ
2) υπάρχει πτώση του ΕΡΑ κάτω από την 25η ε.θ ή
3) το ύψος είναι μέσα στα φυσιολογικά όρια (π.χ 10η ε.θ) αλλά απέχει σημαντικά από το γενετικό ανάστημα (εκτός του εύρους του ΤΗ).

Η πτώση ρυθμού στην παιδική ηλικία (4-10 ετών) είναι πάντα παθολογική και χρειάζεται διερεύνηση. Πιθανόν να υπάρχει ορμονική αιτία ή οποιοδήποτε άλλο νόσημα (ακόμα και χρόνιο) το οποίο εκδηλώνεται. Ενδε­χομένως να επηρεάζεται πρώτα το βάρος (σε νόσους του γαστρεντερικού, των νε­φρών ή μεταβολικές) και να ακολουθεί το ύψος. Εαν θεραπευθεί το νόσημα μπορεί να ακολουθήσει φάση ανάκτησης του ύψους (catch up growth).

Πότε θα πρέπει να ανησυχήσουν οι γο­νείς;
Όταν το παιδί δεν ψηλώνει αρκετά σε σχέση με συνομίληκα παιδιά (πτώση ρυθμού) ή όταν υπάρχει δυσαναλογία ύψους και βάρους (παχαίνει χωρίς να ψηλώνει). Τότε θα πρέπει να ενημερώ­σουν τον παιδίατρο και εάν η διαταραχή παραμένει αδιευκρίνηστη, το παιδί πρέπει να παραπεμφθεί για διερεύνηση σε παι-δοενδοκρινολόγο.

Το χαμηλό ανάστημα διακρίνεται ανάλογα με την αιτία σε:

1. πρωτοπαθές, οφειλόμενο σε διαταρα­χή των χόνδρων ή των οστών. Συνήθως υπάρχει δυσαναλογία κορμού-άκρων ή δυσμορφικά στοιχεία. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν οι σκελετικές δυσπλασίες (αχονδροπλασία, υποχονδροπλασία), οι χρωμοσωμικές ανωμαλίες, τα δυσμορ-φικά σύνδρομα (Turner, Noonan, Silver-Russel, Prader-Willi) και η ενδομήτρια καθυστέρηση αύξησης (SGA, IUGR).

2. δευτεροπαθές, οφειλόμενο σε εν-δοκρινοπάθειες (υποθυρεοειδισμό, σ. Cushing, έλλειψη αυξητικής ορμόνης), χρόνια νοσήμα­τα (κοιλιοκάκη, σύνδρομα δυ-σαπορρόφησης, νόσο Crohn, νεφροπάθειες, καρδιοπάθειες), υποσιτισμό, νευ-ρογενή ανορεξία ή ψυχοκοινωνική αποστέρηση σε παραμελημένα ή κακοποιημένα παιδιά.

3. ιδιοπαθές, χωρίς εμφανή παθολο­γική αιτία. Μπορεί να είναι οικογενές ή ιδιοσυστασιακό. Το οικογενές χαμηλό ανάστημα χαρακτηρίζεται από φυσιολογι­κό μήκος και βάρος γέννησης, καμπύλη ανάπτυξης περί την 3η ε.θ, κοντό ανά­στημα σε κάποιον από τους γονείς, οστι­κή ηλικία συμβατή με την χρονολογική και τελικό ανάστημα στα όρια του ΤΗ. Η ιδιοσυστασιακή καθυστέρηση ύψους και εφηβείας χαρακτηρίζεται από ύψος περί την 3η ε.θ και χαμηλό ρυθμό αύξησης, καθυστέρηση της οστικής ηλικίας, μη εμ­φάνιση σημείων ήβης σε αγόρια άνω των U ετών και κορίτσια άνω των 13 ετών. Συχνά υπάρχει ιστορικό παρόμοιας καθυ­στέρησης στην οικογένεια.

Η θεραπεία είναι ανάλογη της υποκείμε­νης αιτίας. Σε περιπτώσεις σκελετικής δυ­σπλασίας η θεραπεία είναι χειρουργική. Η θεραπεία με αυξητική ορμόνη χορηγείται σε παιδιά με έλλειψη GH, σ. Turner, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και σ. Prader-Willi. Η αυξητική ορμόνη επιταχύνει τον ρυθμό αύξησης και βελτιώνει το τελικό ανάστη­μα. Είναι ασφαλής και αποτελεσματική θεραπεία χωρίς σοβαρές παρενέργειες. Η χορήγηση της σε παιδιά με ενδομήτρια καθυστέρηση αύξησης αναμένεται να εγκριθεί σύντομα στην Ελλάδα.

Το χαμηλό ανάστημα δεν είναι παθολογι­κό σε πολλές περιστώσεις, μπορεί όμως να επηρεάζει ψυχολογικά το παιδί, να δυ­σκολεύει την προσαρμογή του στο κοινω­νικό περιβάλλον ή να επηρεάζει την από­δοση στο σχολείο. Ιδιαίτερα προβλήματα δημιουργεί στους εφήβους εάν δεν έχει διερευνηθεί η αιτία και δεν έχει καταλάβει το παιδί και η οικογένεια πού οφείλεται αυτή η διαταραχή ή πώς θα εξελιχθεί.Το παθολογικό χαμηλό ανάστημα επομένως πρέπει να αναγνωρίζεται ενωρίς ώστε να δίνεται η ευκαιρία σωστής θεραπείας, η οποία θα έχει καλά αποτελέσματα εάν αρχίσει σε μικρή ηλικία και να δίνεται η κατάλληλη ψυχολογική στήριξη στο παιδί και την οικογένεια όταν χρειασθεί.

http://www.paidiatros.gr/

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Template by:

Free Blog Templates